SCHOUDER

bursitis- psh- impingement

rotatorcuff hechting

Schouderluxaties

Labrumherstel

Schouderprothese

revalidatieschema's bij bovenstaande ingrepen.

bursitis- psh- impingement

 

Wat is impingement?

Het schoudergewricht wordt hoofdzakelijk gevormd door enerzijds het uiteinde van de bovenarm dat bolvormig is en anderzijds een kommetje dat behoort tot het schouderblad. Dit kogelgewricht is omgeven door een groep van spieren die de rotatorcuff genoemd wordt. Deze spieren staan in voor de beweeglijkheid van de schouder en tevens houden zij de bol in het kommetje gedrukt.

Telkens wanneer de arm omhoog gaat moeten echter deze spieren onder het dak van de schouder doorglijden. Dit glijmaneuver loopt meestal vrij vlot door de aanwezigheid van een slijmbeurs tussen de spieren enerzijds en het 'dak van de schouder' anderzijds.

Nu kan het zijn dat spontaan of door een trauma de slijmbeurs of de pezen gaan ontsteken. Hierdoor zwellen deze op en zal het glijmaneuver niet meer zo vlot verlopen. Op dat moment spreken we van een impingement of inklemming.

  

Inpingementsyndroom of                                                                                                                                Scheurtjes in de rotatorcuff
inklemming van de rotatorcuff
                                        Ontstoken bursa subacromiodeltoîdea                       

 

De patient voelt dit aan als een belangrijke pijn telkens de arm opgehoffen wordt. Ook typisch is dat deze mensen dikwijls 's nachts pijn gaan hebben als gevolg van de ontsteking. De pijn gaat dikwijls niet in de schouder gevoeld worden, maar eerder in de bovenarm. Soms is er uitstralende pijn naar de hand of de nek. 

De behandeling

Aangezien de oorzaak meestal een ontsteking is van de slijmbeurs of de pezen van de rotatorcuff zal de eerste behandeling erin bestaan om de ontsteking tot rust te brengen. Hiervoor schrijft men meestal rust, medicatie en kinesitherapie voor. Wanneer dit onvoldoende helpt, kan dit aangevuld worden met een inspuiting. 70 % van de patiënten genezen met deze behandeling.

Als dit onvoldoende helpt, kan er operatief ingegrepen worden. De operatie zal er dan in bestaan dat men via een kijkoperatie de ruimte waarin de pezen moeten glijden zuiver maakt en eventueel zelfs wat vergroot door een gedeelte van het dak van de schouder weg te schrapen. (Klik hier voor een voorstelling)

Sommige mensen hebben zelfs van nature uit een vrij nauwe ruimte zodat de minste zwelling van slijmbeurs of pezen tot een blijvende ontsteking gaat leiden.  

De postoperatieve periode en revalidatie 

Na de operatie krijgt men een draagdoek om de arm in te hangen. Meestal zal men 1 nacht in het ziekenhuis opgenomen worden.  Het is normaal dat men de eerste week na de operatie wat meer pijn kan hebben, meestal kan dit onder controle gehouden worden met medicatie.

Hoewel de operatie voor de specialist maar een 1/2 uur duurt, duurt de operatie voor de patiënt ongeveer 4-6 weken. Het is namelijk zo dat na de operatie er gestart moet worden met oefenen. Dit oefenen is zeker zo belangrijk voor het uiteindelijk resultaat.

De eerste dag na de operatie zal er reeds gestart worden met oefenen. Er zullen oefeningen aangeleerd worden, die daarna verder moeten gedaan worden thuis of bij een kinesist. Een voorbeeld van zo'n oefenschema vindt U onder het hoofdstuk revalidatie. Klik hier voor revalidatieschema na acromioplastie.

 

rotatorcuff hechting

Wat is de rotatorcuff?

De rotator cuff is een groep van spieren rond de schouder die instaan voor een belangrijk deel van de beweging en de stabiliteit van de schouder. Na een ongeval of gewoon door slijtage kunnen 1 of meerdere spieren met hun pees afscheuren van het bot. We spreken dan van een rotator cuff scheur. 

Uiteraard kan het afscheuren van dergelijke pees leiden tot een vermindering van de mobiliteit en de kracht in de schouder. Meestal is er ook een belangrijke pijn aanwezig, vooral 's nachts. 

De behandeling

Bij een rotator cuff hechting wordt de scheur terug genaaid. Meestal betekent dit dat de pees terug vastgezet wordt op het bot, aangezien ze bijna altijd daar afgescheurd is.  Daar waar dit vroeger altijd gebeurde met een klassieke operatie, worden de laatste tijd in ons ziekenhuis ook scheuren gehecht via een kijkoperatie. Of een scheur al dan niet via een kijkoperatie kan behandeld worden is afhankelijk van verschillende factoren die samen met uw arts moeten besproken worden.

    -Arthroscopische cuff hechting of hechting via kijkoperatie  

Over het algemeen zullen de kleinere scheuren arthroscopisch gehecht worden. Deze techniek heeft het grote voordeel dat de ingreep gebeurt langs enkele kleine steekgaatjes die gemaakt worden rond de schouder. Er moeten dus geen spieren meer los gemaakt worden om bij de schouder te komen. Zowel de pijn als de duur van de revalidatie zal na deze operatie dan ook veel korter zijn. Uiteraard komt daar nog het esthetische voordeel bij dat er bijna geen littekens meer zijn. 

   - Open cuffhechting of klassieke hechting

Wanneer de scheur te groot is, wordt er gekozen voor een open operatie. Hiervoor wordt er een insnede gemaakt over de buitenzijde van de schouder van ongeveer 6-8 cm. De grote deltoidspier wordt gekliefd en daarna wordt de scheur hersteld.Voor deze ingreep is steeds een algemene verdoving nodig. Daarom wordt ook gevraagd nuchter te zijn wanneer U zich aanbiedt in het ziekenhuis de dag van de operatie. Afhankelijk van uw leeftijd zal U ook gevraagd zijn vooraf een bloedonderzoek en hartfilm (elektrocardiagram) te laten verrichten bij uw huisarts. U brengt de uitslagen van deze onderzoeken mee en geeft ze  af aan de verpleging die ze aan de anesthesist die voor uw verdoving zorgt zal doorgeven. Meestal wordt, net voor U onder algemene verdoving wordt gebracht, een spuitje gegeven in de halsregio: zo wordt uw arm extra verdoofd en wordt na de operatie de pijn beperkt. Na de operatie zal daardoor uw arm gevoelloos zijn en zal U de hele arm niet of minder goed kunnen bewegen gedurende ongeveer twaalf uur. Stilaan komen zowel normaal gevoel als normale beweeglijkheid terug. Daags na de operatie mag U naar huis. U zal een draagdoek aanhebben die ofwel bedoeld is voor vijf dagen ofwel voor drie weken ofwel voor zes weken. Hoelang U de draagdoek moet aanhouden is afhankelijk van de grootte van de scheur: hoe kleiner de scheur hoe korter de periode. De draagdoek moet voorkomen dat U de arm zelf op eigen kracht naar voor of naar opzij brengt of gaat draaien: zo zou U de herstelde rotatorcuffscheur opnieuw kunnen scheuren.

U start met de revalidatie op de vierde dag na de operatie volgens het schema dat U wordt meegegeven en dat bedoeld is voor de door U gekozen kinesist. Vanaf die vierde dag mag U de oefeningen die de kinesist U aanleert ook thuis meerdere keren per dag zelf uitvoeren: pendeloefeningen zijn daarbij zeer belangrijk. De kinesist zal ook uw arm omhoog brengen: men noemt dat passieve oefeningen. Zelf uw arm omhoog brengen mag absoluut niet zolang U gevraagd wordt de draagdoek aan te houden. Van zodra U toegestaan wordt de draagdoek volledig uit te laten ( dus na vier dagen of na drie weken of na zes weken ) mag U alle bewegingen zelf doen: er zijn dan geen beperkingen meer. Vanaf dan is het aan te bevelen enkele keren per week naar een zwembad te gaan en zoveel mogelijk onder water te bewegen en te zwemmen: dit bevordert zeer sterk de revalidatie. In het totaal kan de revalidatie-periode gemakkelijk een half jaar tot een heel jaar duren: ze is vooral afhankelijk van de grootte van de scheur en van de intensiteit waarmee geoefend wordt. Als men te weinig oefent kan de schouder stilaan haar beweeglijkheid verliezen en kan er een “frozen shoulder” ontstaan. Zo veel mogelijk zelf oefenen en nauwgezet de instructies van de kinesist volgen en vooral de moed niet verliezen is de boodschap: de revalidatie na een hechting van de rotatorcuff is niet gemakkelijk maar met een goede motivatie en doorzetting kan men terug een normale schouderfunctie bekomen.

De huisarts zal enkele dagen na uw ontslag uit het ziekenhuis de wonde controleren en zal  de draadjes na twaalf tot veertien dagen verwijderen. Vanaf dan mag ook een douche of een bad worden genomen.

U wordt terug verwacht op de raadpleging zoals vermeld op uw afsprakenkaartje dat U bij uw ontslag uit het ziekenhuis werd meegegeven. U kan dan alle vragen die u nog heeft, stellen.

Een gedetailleerd voorbeeld van ons revalidatieschema voor een arthroscopische cuff hechting en een open cuff hechting vindt U bij het hoofdstuk revalidatieschema's. Klik hier.

 

Schouderluxaties

 

Wat is een schouderluxatie?

Een schouderluxatie of ontwrichting van de schouder treedt op wanneer de kop van het schoudergewricht uit de pan wordt gerukt.

Meestal gebeurt dit na een ongeval waarbij de arm in een abnormale positie wordt gewrongen, soms kan dit echter ook optreden na een banale beweging. (Dit laatste is vooral het geval bij mensen die vaker hun schouder ontwrichten.)

De ontwrichting gebeurt meestal naar voor. Dit betekent dat de kop voor de kom gaat zitten. Wanneer dit éénmalig optreedt, zal men met of zonder verdoving het schoudergewricht terug in de kom trekken. Meestal volstaat daarna het dragen van een adductieverband voor enkele dagen of weken. Wanneer je schouder echter éénmaal uit elkaar geschoven is, bestaat de kans dat zich dit herhaalt.

Algemeen kan men stellen dat, hoe jonger men is, hoe meer kans men heeft op een nieuwe schouderluxatie. Zo kan men bij iemand jonger dan 20 jaar vaststellen dat 80% van de schouders binnen de 2 jaar terug luxeert.

De behandeling

Nadat de schouder, al dan niet, onder narcose, terug op zijn plaats is gezet, wordt er meestal een verband aangelegd voor de eerste dagen. Gedurende deze tijd kan de schouder wat 'bekomen' van het opgelopen trauma en is er de tijd om na te gaan om het schoudergewricht schade heeft opgelopen. Een belangrijk onderzoek hiervoor is een arthro-CT scan. Op deze opnames kan men meestal goed zien of de omgevende spieren gescheurd zijn of dat er in het gewricht niets losgetrokken is. 

Afhankelijk van de opgemeten schade en het feit of deze ontwrichting reeds meerdere malen is opgetreden, kan er dan een verder beleid uitgestippeld worden. 

Wanneer de luxatie voor de eerste keer optreedt en er geen belangrijke schade is opgelopen in het gewricht, zal er meestal gekozen worden voor een niet-operatieve behandeling onder vorm van initiële rust en daarna intensieve revalidatie olv een kinesist. Deze revalidatie heeft vooral tot doel de spieren te verstevigen en een nieuwe luxatie te voorkomen.

Wanneer er belangrijke schade is in het gewricht en/of het een recidief van een luxatie betreft, zal men meestal kiezen voor een operatieve behandeling. Deze behandeling zal soms via een kijkoperatie (zie ook labrumherstel) gebeuren en soms via een klassieke operatie. Doel van de beide technieken is de schouder terug stabieler te maken. Ook hierna volgt er een belangrijke revalidatie, die sterk zal verschillen naargelang de gebruikte techniek.

De postoperatieve periode en revalidatie

Na de operatie zal je meestal 1 à 2 nachten in het ziekenhuis moeten verblijven. De schouder zal ingepakt worden in een verband dat de arm tegen het lichaam aangedrukt houdt. Over het algemeen zal dit verband gedurende 3 weken gedragen moeten worden. Deze tijd is nodig om alles terug aan elkaar te laten groeien. Daarna kan er gestart worden met intensief te oefenen.

De eerste 3 weken wordt de revalidatie dan ook beperkt tot actieve oefeningen met de elleboog en pols. Na 3 weken kan de actieve mobilisatie beginnen, maar zonder gewichten. Het zijwaarts opheffen van de arm en naar buiten draaien mag echter nooit geoefend worden. Het zijn juist deze bewegingen die de arm uit de kom kunnen trekken. 

Uw kinesist zal merken dat de revalidatie bij een kijkoperatie aanzienlijk sneller verloopt dan bij de klassieke operatie, waarbij een deel van de spieren tijdens de operatie doorgesneden moeten worden. 

Een specifiek revalidatieschema vindt u in het hoofdstuk: "revalidatieschema's"

Labrumherstel

 

Wat is een labrumletsel?

Wanneer een schouder ontwricht of uit de kom gaat, treedt er in veel gevallen schade op aan het kommetje. Meestal is het de opstaande kraakbenige boord van het kommetje ( het labrum),  dat losgerukt wordt van de kom zelf die beenderig is. Deze losgerukte rand kan ervoor zorgen dat in de toekomst de schouder gemakkelijker uit de kom springt en soms kan dit pijn veroorzaken of een verspringend gevoel. Het is bij deze groep van patiënten dat er de mogelijkheid bestaat om deze rand ( het labrum) terug te fixeren. 

De behandeling

Nadat de diagnose gesteld is aan de hand van het klinisch onderzoek en eventuele radiologische onderzoeken zoals een arthro-CT- scan of een MRI onderzoek, kan er beslist worden tot operatie. Op het onderstaande MRI beeld kan men een labrumletsel waarnemen.

De operatie bestaat erin dat via een kijkoperatie het labrum terug gefixeerd wordt op zijn oorspronkelijke plaats. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van metalen plugjes die in het bot verankerd worden en waartegen het labrum geknoopt wordt. 

De postoperatieve periode en revalidatie.

Na de operatie zal men meestal 1 nacht in het ziekenhuis moeten blijven omdat de schouder tijdens een kijkoperatie sterk kan zwellen. De eerste drie weken na de operatie moet de arm tegen het lichaam gehouden worden zodat het labrum terug kan vastgroeien. Hiervoor krijgt men een draagdoek. De enige bewegingen die uitgeoefend mogen worden, zijn mobilisaties van de elleboog en pols en pendeloefeningen. Na 3 weken wordt er dan gestart met de actieve oefeningen olv een kinesist. De nadruk zal vooral gelegd worden op het progressief herwinnen van de volledige mobiliteit en de kracht. 

 

Schouderprothese

 

Wat is een schouderprothese?

Een schouderprothese, in de volksmond ook wel ‘kunstschouder’ genoemd, is een kunstmatige vervanging van een schoudergewricht dat beschadigd is door een breuk of door slijtage. Zoals je weet bestaat de schouder uit een bol en uit een pan die in elkaar scharnieren. Het kan zijn dat alleen de bol vervangen dient te worden (hemi-arthroplastiek), of dat het ganse gewricht (de bol en de pan (‘het glenoïd’)) dient vervangen te worden. Dit noemt men een totale schouderprothese.

Bij breuken zal men zelden een totale schouderprothese moeten plaatsen. Bij chronische letsels of indien er reeds een hemi-arthroplastiek werd aangebracht met onvoldoende resultaat, zal een totale arthroplastiek nodig zijn.

Het is belangrijk te weten dat het plaatsen van een schouderprothese dient om de pijn die je ’s nachts wakker houdt en je overdag hindert bij je dagtaken, weg te nemen. Het kan verschillende weken tot zelfs enkele maanden durne vooraleer je voordelen van deze operatie ondervindt. Wees dus niet te snel teleurgesteld wanneer je schouder onmiddellijk na de operatie nog pijnlijk is. Samen met pijnvermindering kan je ook een verbetering van de schouderbeweeglijkheid ondervinden. Dit hangt echter volledig af van de kwaliteit van je spieren rond de schouder en de stijfheid van het gewricht vóór de operatie. Waarschijnlijk zal je schouder wel niet zo goed bewegen als de normale zijde. De kinesist zal echter alles doen om de beweeglijkheid zo optimaal mogelijk te krijgen. Je zult merken dat de oefeningen vooral in de eerste weken zeer belangrijk zijn. Probeer echter deze pijn te onderdrukken en je oefeningen zo goed mogelijk uit te voeren. Dit is zeer belangrijk voor een goed herstel.

Terug naar overzicht gewrichten