Patella luxatie
Wat is een patella luxatie?
De knieschijf (patella) beweegt normaal in een groeve van het bovenbeen (trochlea).
Bij een patellaluxatie schiet de knieschijf uit deze groeve.
Dit gebeurt vaak bij een draaibeweging of een direct contact, maar kan ook spontaan optreden bij mensen met een aanleg.
Telkens de knieschijf uit de kom gaat, stijgt de kans dat dit opnieuw gaat gebeuren.
De stabiliteit van de knieschijf hangt af van meerdere factoren:
- De vorm van de groeve (trochlea)
- De stand van het been
- De spiercontrole (quadriceps)
- De ligamenten, vooral het MPFL (medial patellofemoral ligament)
Klachten
Typische klachten zijn:
- plots “wegschieten” van de knieschijf
- hevige pijn
- zwelling (vaak snel)
- gevoel van instabiliteit nadien
- angst bij buigen of draaien van de knie
Soms springt de knieschijf spontaan terug op zijn plaats, soms moet dit manueel gebeuren
Behandeling
Na een eerste luxatie dient er zelden geopereerd te worden en kan er conservatief behandeld worden.
- Conservatieve behandeling: Dit is van toepassing bi een eerste luxatie, waarbij er geen bijkomende schade aan de knie is. Behandeling bestaat ui rust/pijncontrole, kinesitherapie met oefentherapie om spiercontrole en stabiliteit te verbeteren. Soms wordt een kniebrace gebruikt om de knie te ondersteunen.
- Chirurgische behandeling: Bij herhaaldelijke luxaties, duidelijke instabiliteit of schade aan kraakbeen/bot wordt een ingreep overwogen. Bij een MPFL reconstructie wordt het beschadigde ligament vervangen door een nieuwe pees (greffe).
MPFL reconstructie
Er wordt een pees (meestal eigen hamstring) gebruikt als nieuwe band
Deze wordt bevestigd tussen de binnenzijde van de knieschijf en het bovenbeen (femur)
Zo wordt de knieschijf opnieuw stabiel geleid in haar groeve
Het doel is een stabiele knieschijf zonder overcorrectie, zodat normale beweging behouden blijft.
Revalidatie speelt een belangrijke rol in het herstel. Na de eerste behandeling of operatie begint fysiotherapie vaak binnen enkele dagen om de mobiliteit en spierkracht rondom de knie te herstellen. Oefeningen richten zich op het versterken van de quadriceps en het verbeteren van de stabiliteit van de knie. Het herstel kan enkele maanden duren, maar met goede fysiotherapie kunnen de meeste patiënten weer terugkeren naar hun normale activiteiten en sporten.
Praktisch
| Verblijf 1 nacht overnachten of ontslag dezelfde dag | ||
| Anesthesie Locoregionale anesthesie: hierbij worden de zenuwen naar de voet verdoofd om pijn na de ingreep te voorkomen. Dit wordt gecombineerd met algemene narcose of sedatie | ||
| Duur operatie 45-90 min | ||
| Wondgenezing Na 2 weken worden de hechtingen verwijderd op de gipskamer | ||
| Wondverzorging De wonden worden volledig onderhuids gesloten met uitzondering van een aantal zeer kleine gaatjes van 1cm groot waar een steekje op staat. Deze dienen 2 weken droog en proper gehouden te worden | ||
Prikjes in de buik
| ||
| Thuisverpleging U ontvangt een voorschrift voor wondverzorging en toediening van bloedverdunners via een spuitje | ||
| Wassen Wonden dienen 2 weken droog te blijven | ||
| Fietsen Uitleg | ||
| Krukken 2 weken met 2 krukken en 2weken 1 kruk (tenzij bij meniscushechting) | ||
Kinesitherapie
| ||
| Stappen steunname is toegelaten na de ingreep maar stappen dient met krukken te gebeuren | ||
| Sporten 3 maanden sporthervatting; vanaf 4 maanden competitiehervatting | ||
| Autorijden Vanaf 4 weken na de ingreep | ||
| Werkonbekwaam 2 tot 3 maanden | ||
| Volledig herstel zwelling blijft 3 tal maanden aanwezig, volledig herstel is 4 – 6 maanden |